گیاهان اثرات فاجعه ی چرنوبیل را اصلاح کرده اند. دلیل مقاومت گیاهان در برابر سرطان چیست؟

چرنوبیل به اصطلاحی برای بیان فجایع تبدیل شده است. فاجعه هسته ای سال ۱۹۸۶، که اخیرا توسط یک نمایش تلویزیونی بسیار محبوب با همین نام، به منظر عموم مردم بازگردانده شد، هزاران سرطان را ایجاد کرد، از منطقه ای که زمانی پر از جمعیت بود یک شهر ارواح ساخت و در نتیجه‌ی آن منطقه ای با ابعاد ۲۶۰۰ کیلومتر مربع، به یک منطقه ممنوعه تبدیل شد.

اما منطقه ممنوعه چرنوبیل کاملا از حیات خالی نشده است. گرگ ها، گرازهای وحشی و خرس ها به جنگل های سرسبز اطراف نیروگاه هسته ای قدیمی بازگشته اند.

و در مورد پوشش گياهي، بجز گونه های آسيب پذير و آنها که در معرض خطر هستند، تقریبا همه‌ی گیاهان هرگز در وحله‌ی اول نمی میرند، و حتي در نواحی با بیشترین رادیواکتیویته‌ی آن منطقه، پوشش گياهي در مدت سه سال احیا می شود.

انسان ها و سایر پستان داران و پرندگان، بارها و بارها توسط پرتوهایی که گیاهان در بیشتر مناطق آلوده دریافت کرده اند، کشته می شوند. پس چرا حیات گیاه در برابر رادیواکتیویته و فجایع هسته ای تا این حد مقاوم است؟

برای پاسخ دادن به این پرسش ابتدا باید بفهمیم چگونه تابش راکتورهای هسته ای بر سلول های زنده تاثیر می گذارد. مواد رادیواکتیو چرنوبیل “ناپایدار” هستند زیرا دائما از آنها ذرات با انرژی بالا و امواجی که ساختارهای سلولی را در هم می شکنند یا مواد شیمیایی واکنشی که به ارگانل های سلول ها حمله می کنند، شلیک می شود.

اکثر قسمت های سلول در صورت آسیب دیدگی، قابلیت جایگزینی دارند، اما DNA یک استثناء حیاتی است. در دوزهای بالای تابش رادیواکتیو، DNA آسیب می بیند و سلول ها به سرعت می میرند.

دوزهای پایین تر می توانند سبب خسارات محیل در شکل گیری جهش هایی که موجب تغییر عملکرد های سلول ها می شوند، به عنوان مثال: باعث سرطانی شدن سلول ها، غیرقابل کنترل شدن تکثیر آن ها و گسترش به سایر قسمت های بدن، شوند.

در حیوانات، این حالت اغلب مرگبار است، زیرا سلول ها و سیستم های آنها بسیار تخصصی شده و انعطاف ناپذیر هستند.

با این حال، گیاهان به شیوه ای بسیار انعطاف پذیر و ارگانیک پرورش می یابند.

از آنجا که گیاهان توانایی جابجا شدن ندارند، چاره ای جز سازگاری با شرایطی که خودشان را در آن می یابند، ندارند. به جای داشتن یک ساختار تعریف شده (مانند حیوانات)، گیاهان ساختارشان را در طول رشد و بسته به شرایطی که در آن هستند شکل می دهند.